Π.Α.Ε. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ - ΕΝΕΡΓΕΙΑ
ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑΠΡΟΙΟΝΤΑΒΙΟΑΕΡΙΟΤΕΜΑΧΙΣΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΞΥΛΩΔΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝΑΡΘΡΑΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
ΚΛΕΙΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ BACKHUS LT
16.30
ΑΝΑΣΤΡΟΦΕΙΣ ΤΡΙΓΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΟΕΙΔΩΝ ΣΩΡΩΝ
ΑΝΑΣΤΡΟΦΕΙΣ ΤΥΠΩΝ ΛΩΡΙΔΑΣ ΚΑΙ ΓΕΦΥΡΑΣ
ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΣΩ ΑΛΛΑΓΗΣ ΤΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΣΩΡΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΒΙΟ - ΑΠΟΣΥΝΘΕΣΗΣ
ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ
ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ  ΦΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ZΩΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ- ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

                           Δημήτρης Κανακόπουλος –Ηλεκτρολόγος  Μηχανικός

                               Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου Ε.Ε.Δ.Σ.Α.(ΙΟΥΝΙΟΣ 2005)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

  Το νόημα και η αξία της κομποστοποίησης έγκειται στο ότι παρέχει τη δυνατότητα μετατροπής με τον κατάλληλο χειρισμό ρυπογόνων οργανικών υπολειμμάτων σε οργανική ουσία υψηλών προδιαγραφών. Φυτοτοξίνες μπορεί να παραχθούν όταν η διαδικασία ζύμωσης αφεθεί ανεξέλεγκτη και λαμβάνει χώρα υπό αναερόβιες συνθήκες.

  Για την επιτυχία της κομποστοποίησης σημαντικό ρόλο "παίζει" ο εξοπλισμός. Ο βασικός εξοπλισμός περιλαμβάνει τον αναστροφέα (Compost Turner), τον θρυμματιστή (Shredder), τo κόσκινo (Screen), το υλικό κάλυψης των σωρών (Compost protection fleece) και τα όργανα μετρήσεων.

 

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

     Η κομποστοποίηση  είναι μια βιολογική διαδικασία κατά την οποία οι ενεργοί παράγοντες είναι μικροοργανισμοί όπως βακτήρια, μύκητες και σε ορισμένη έκταση, πρωτόζωα. Επομένως, η επιτυχής έκβαση της διαδικασίας εξαρτάται από την παρουσία των απαραίτητων μικροοργανισμών - κατά προτίμηση αυτόχθονων - και από την παρουσία των κατάλληλων συνθηκών οι οποίες συμβάλλουν στη μικροβιακή δραστηριότητα και τον πολλαπλασιασμό τους.

    Επειδή η κομποστοποίηση είναι βιολογική διεργασία, οι παράγοντες που ρυθμίζουν την ταχύτητά της είναι οι ίδιοι που επηρεάζουν τη βιολογική δραστηριότητα, δηλαδή οι παράμετροι του περιβάλλοντος.

1.1 ΣΤΟΧΟΙ :

Οι στόχοι της μονάδας κομποστοποίησης είναι :

Α) Η παραγωγή κόμποστ κατάλληλου για προκαθορισμένη χρήση.

Β) Η βιωσιμότητα της μονάδας.

      Είναι απαραίτητο στον αρχικό σχεδιασμό να ληφθούν υπ΄όψιν τα εξής :

1.      Η διαθέσιμη ποσότητα ανα υλικό

2.      Το ποσοστό υγρασίας του

3.      Ο λόγος C/N.

4.      Το κόστος συγκέντρωσης και μεταφοράς καθενός υλικού στην πλατεία κομποστοποίησης.

5.      Ο χρόνος «παραγωγής» και διαθεσιμότητας καθενός υλικού π.χ. φύλλα ελιάς τον Νοέμβριο, οικιακά απόβλητα συνεχώς, κλαδιά δενδροστοιχιών τον Φεβρουάριο.

Το βέλτιστο ποιοτικό και οικονομικό αποτέλεσμα καθορίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη σωστή επιλογή των προς κομποστοποίηση υλικών. Η επιλογή του εξοπλισμού, ο χώρος, η διαμόρφωσή του και τα συνακόλουθα κόστη επίσης καθορίζονται απο τα είδη των υλικών.

2.     ΥΛΙΚΑ-ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ-ΑΝΑΜΙΞΗ
  • Ζωικά απόβλητα
  • Οργανικό κλάσμα οικιακών αποβλήτων
  • Ιλύς βιολογικών καθαρισμών
  • Απορρίματα κήπου –δενδροστοιχιών-γκαζόν-πευκοβελόνες
  • Υπολείμματα οινοποιείων–βιομηχανιών επεξεργασίας, τυποποίησης (χυμών, εσπεριδοειδών, οπωροφόρων),υπολείμματα βιομηχανιών εκχύλισης.
  • Φυτικά υπολείμματα (εκκοκιστηρίων βάμβακος ,επεξεργασίας  ρυζιού κ.λ.π.)
  • Απόβλητα ελαιοτριβείων

Από όλα τα ανωτέρω είναι δυνατόν να παράγουμε κόμποστ.

Η επιλογή των προς ανάμιξη υλικών και η εκατοστιαία (κατ΄όγκον) συμμετοχή  τους  εξαρτάται : 

  • από τον λόγο C/N, εκάστου εξ αυτών,
  • τις διαθέσιμες ποσότητες,
  • το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά  ή                     

      ως προς την καταλληλότητα χρήσεων, και

·         το κόστος συγκέντρωσης και μεταφοράς.

Η ιλύς βιολογικών καθαρισμών είναι αναγκαίο να αναμιγνύεται  με υπολείμματα  κήπων, κλαδιά ,υπολείμματα βιομηχανιών τροφίμων,πριονίδι και άλλα.

  ΓΕΝΙΚΟΣ  ΚΑΝΟΝΑΣ : Όταν διαθέτουμε περισσότερα των δύο υλικών και επιλέξουμε προσεκτικά την εκατοστιαία συμμετοχή τους με βάση καθορισμένα κριτήρια το τελικό compost θα είναι : 

  •  Ώριμο σε μικρότερο χρόνο.
  • Ανώτερων ποιοτικών χαρακτηριστικών και με ευρύτητα χρήσεων.

2.1. Συγκέντρωση υλικών

Τα αποτελέσματα από τη συσσωρευμένη εμπειρία των επαγγελματιών στο composting οδηγούν στο συμπέρασμα ότι αναλογία C/N 30:1 είναι η βέλτιστη. Αυτό είναι αναμενόμενο, επειδή οι ζώντες οργανισμοί χρησιμοποιούν 30 μέρη άνθρακα για ένα μέρος αζώτου.

Ο γενικός κανόνας είναι: τα υλικά κομποστοποίησης να είναι όσο το δυνατόν πιο φρέσκα.

 

 

 

 2.2  Υγρασία

           Κατά τη κομποστοποίηση, η δομική αντοχή του υλικού καθορίζει την ανώτερη επιτρεπτή περιεκτικότητα σε υγρασία. Το οξυγόνο παρέχεται στα βακτήρια μέσω του αέρα που περικλείεται στα διάκενα κατά τη διάρκεια του σχηματισμού του σωρού.

Με τον αναστροφέα το οξυγόνο παρέχεται από τον αέρα που εισάγεται μέσω των σωματιδίων καθώς αυτά αναστρέφονται. Οταν τα διάκενα είναι γεμάτα νερό, ο αέρας έχει εκτοπιστεί και το οξυγόνο δεν είναι διαθέσιμο στους μικροοργανισμούς. Η περιεχόμενη υγρασία γίνεται περιοριστικός παράγοντας όταν πέσει κάτω του ορίου

 35-40%.

2.3  Θερμοκρασία

           Η κομποστοποίηση λειτουργεί στη μεσόφιλη και θερμόφιλη περιοχή. Αποδεικνύεται ότι η διαδικασία μπορεί να προχωρήσει αποδοτικότερα κοντά στο χαμηλό όριο της θερμόφιλης περιοχής, δηλαδή, από 50-600C. Είναι αποδεκτό από όλους ότι η ελάχιστη θερμοκρασία λειτουργίας πρέπει να είναι 350C.

Η διαδικασία γίνεται λιγότερο αποδοτική όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 650C, γιατί πολλοί μικροοργανισμοί παύουν να ‘’λειτουργούν’’, σχηματίζουν ανθεκτικά σπόρια σε θερμοκρασίες 650C και άνω.

2.4  Μετρήσεις

Ο έλεγχος της κομποστοποίησης  πρέπει να γίνεται από την αρχή. Σε καθημερινή βάση πρέπει να μετράται η θερμοκρασία, το CO2, το μεθάνιο, η υγρασία. Άλλες μετρήσεις που γίνονται κατά τη διάρκεια της διαδικασίας είναι: μέτρηση αζώτου, σουλφιδίων, pH.

Η θερμοκρασία καταδεικνύει πόσο καλά προχωρά η διαδικασία κομποστοποίησης και σε ποιό στάδιο αυτής βρισκόμαστε. Η φάση αποδόμησης λαμβάνει χώρα στη θερμόφιλη περιοχή, όπου η θερμοκρασία κυμαίνεται από 55-65οC. Εάν ένα κόμποστ είναι 10 εβδομάδων και έχει θερμοκρασία 60οC  αυτό σημαίνει  ότι βρίσκεται ακόμη στη φάση αποδόμησης και θα πρέπει να ληφθούν σημαντικά μέτρα για να διορθωθεί η κατάσταση.Η μέτρηση του CO2 γίνεται απευθείας στο σωρό. Ο κύκλος του αζώτου (Ν) και ειδικά η καμπύλη του νιτρικού αζώτου ΝΟ3 παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας. Με αρχική σχέση C:N στο 30:1, τα νιτρικά φτάνουν περίπου στα 1000mg/kg και στη συνέχεια πέφτουν σταδιακά κατά τη φάση σταθεροποίησης (build up).

Το μεθάνιο είναι παραπροϊόν αναερόβιας ζύμωσης και δεν θα πρέπει να ανιχνεύεται κατά τη διαδικασία κομποστοποίησης.

 

2.5             Αναστροφή

Ο σωρός θα πρέπει να αναστρέφεται τακτικά προκειμένου να ελευθερώνεται το CO2  και να αποφεύγεται η καθυστέρηση της διαδικασίας. Η ταχύτητα της αναστροφής θα πρέπει να είναι αργή (200 στροφές ανά λεπτό)την πρώτη εβδομάδα ώστε να εξασφαλίσουμε τη διαφυγή όλου του CO2  από το σωρό. Η κομποστοποίηση ολοκληρώνεται σε 6 έως 8 εβδομάδες.

Ο αναστροφέας θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αφρατοποιεί το σωρό κατά τέτοιο τρόπο, ώστε το ύψος του να αυξάνεται τουλάχιστον κατά το 1/3 κατά την αναστροφή.

 

3.  Η  ΚΑΛΥΨΗ  ΤΩΝ  ΣΩΡΩΝ

Η   Αναγκαιότητα κάλυψης καθορίζεται από :

·         Την ανάγκη μείωσης της διαφυγής αέριας αμμωνίας στην ατμόσφαιρα .

·        Τη μείωση των στραγγισμάτων και την εξοικονόμηση νέρου λόγω μείωσης της εξάτμισης (ισχύει ιδιαίτερα στη χώρα μας).

·        Την αποφυγή απώλειας θρεπτικών συστατικών λόγω έκπλυσης.

·        Την αποφυγή αναερόβιων συνθηκών λόγω λιμναζόντων στραγγισμάτων.

·         Την αποφυγή μόλυνσης των υπόγειων υδάτων (Ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν πλατεία απο μπετόν ή άσφαλτο και σύστημα συγκέντρωσης των στραγγισμάτων)

ΤΑ  ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

Πέραν των όσων πλεονεκτημάτων λογικά προκύπτουν από τα ανωτέρω εκτιθέμενα που ορίζουν την αναγκαιότητα, επιπλέον σημειώνουμε:

·         Η κάλυψη προστατεύει από υπερβολική υγρασία. Επίσης τυχόν καταρρακτώδης βροχή –χωρίς κάλυψη των σωρών- δυνατόν να εξαφανίσει κόπους και υλικό πολλών μηνών.

  • Δεν είναι αναγκαία η κατασκευή στεγάστρου τόσο για τη πλατεία κομποστοποίησης όσο και για την αποθήκευση του έτοιμου προϊόντος πριν την ενσάκκιση. Το κάλυμμα εξασφαλίζει την αναπνοή του κόμποστ αλλά αποτρέπει τη διαβροχή του.
  • Οι απώλειες θρεπτικών στοιχείων ελαχιστοποιούνται και σημαντικό ποσό «ενέργειας» εξοικονομείται.
  • Επιτυγχάνονται υψηλότερες θερμοκρασίες από την πρώτη αναστροφή.
  • Μειώνονται τα στραγγίσματα και οι ανάγκες σε διαβροχή έως και 100%.                                                                                   

4.  ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΜΟΝΑΔΟΣ    ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

4.1  ΑΝΑΓΚΑΙΟΣ  ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

~Αναστροφέας (Compost Turner)                    ~Θρυμματιστής (Shredder)

~Κόσκινο (Screen )                                           ~Υλικό κάλυψης

~Εργαστηριακός εξοπλισμός μετρήσεων         ~Ενσακκιστικό (bagging machine)

4.2 ΑΝΑΣΤΡΟΦΕΙΣ (COMPOST TURNERS)

5.0  ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Αναγκαίο να απαντηθούν εξ’ αρχής τα κάτωθι ερωτήματα εφόσον έχουμε δεδομένο την συνολικό όγκο των εισερχομένων υλικών ανά έτος (πρόβλεψη υλικών για τη δεκαετία είναι αναγκαία)

1.                  Απαιτούμενη έκταση?

2.                  Απαιτούμενος αναστροφέας?

3.                  Βέλτιστη επιλογή του συνδυασμού των δύο προηγούμενων?

4.                  Απαιτούμενος θρυμματιστής?

5.                  Απαιτούμενο κόσκινο (σε σχέση με τον όγκο  και αναλόγως της χρήσης του τελικού προïόντος)

6.                  Απαιτούμενο ενσακκιστικό?

7.                  Απαιτούμενη έκταση αποθήκευσης έτοιμων προϊόντων?

Προδιαγραφές:Υπαίθριος χώρος? Στεγασμένος?

  Υπολογίζοντας φυσικά τον παράγοντα κόστος όλοι οι ανωτέρω παράγοντες αλληλοεπηρεάζονται και η εξ’ αρχής σωστή σχεδίαση είναι αναγκαία για θετικά οικονομικά αποτελέσματα.

6.0  ΠΛΑΤΕΙΑ  ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Είναι αναγκαίο να είναι από μπετόν ή άσφαλτο. Απαιτούμενη κλίση 2-3% προς μια κατεύθυνση. Πρόβλεψη για δεξαμενή συγκέντρωσης των στραγγισμάτων-με ταυτόχρονη οξυγόνωσή τους-και επανα-διαβροχή των σωρών σχεδόν εκμηδενίζει τις ανάγκες σε νερό.

7.  ΕΛΕΓΧΟΣ ΟΣΜΩΝ :

Υπάγεται σε αυστηρά καθορισμένους κανόνες.

1)      Πρόληψη: Είναι απόλυτα εφικτός ο έλεγχος και είναι η ανέξοδη επιλογή όταν ληφθεί υπ΄όψιν στον αρχικό σχεδιασμό.

2)      Καταστολή – διόρθωση: Είναι εφικτή αλλά με κόστος. Είτε με προσθήκη ακριβών υλικών είτε με προσθήκη χημικών είτε με διόρθωση (απάλειψη) των αναερόβιων συνθηκών. Αρνητικά  παραδείγματα :

 •Μονάδα κομποστοποίησης αρχικής επένδυσης 1.2 δις (τιμές 1992) δεν λειτούργησε λόγω έντονων οχληρών οσμών (Κεντρική Μακεδονία)

 •Μονάδες κομποστοποίησης από κοπριές πουλερικών «λειτουργούν» με ασφυκτικές συνθήκες εργασίας και παράγουν δύσοσμο προϊόν δύσκολα αποθηκεύσιμο και δύσκολα εμπορεύσιμο παρά τη δελεαστική τιμή πώλησης (Εύβοια, Πελοπόννησος).

Ø Η παρουσία άσχημων οσμών είναι δυνατόν  να οφείλεται :

Α. Μεγάλη απόκλιση από 30:1 του λόγου  C/N

Β. Παρουσία αναεροβίων συνθηκών λόγω λιμναζόντων στραγγισμάτων.

Γ. Λανθασμένη  επιλογή αναστροφέα  

Δ. Λανθασμένη διαδικασία-συχνότητα-αναστροφών σε συνδυασμό με υπερβολική υγρασία.

 

8.  ΘΡΥΜΜΑΤΙΣΤΕΣ

Ο θρυμματιστής αποτελεί βασικό μηχάνημα όταν διατίθενται ξυλώδη υλικά (κλαδιά, κορμοί, ρίζες, παλέττες).

Κριτήρια αξιολόγησης:

üο οίκος κατασκευής                                     üο χρόνος αντικατάστασης των μαχαιριών

üη παρεχόμενη εγγύηση                                üη διάρκεια ζωής (ώρες) των μαχαιριών

üη πρακτικότητα στη φόρτωση και               üη απαιτούμενη ισχύς (HP) ανά m3 τεμαχισμένων

    εκφόρτωση.                                                             üη κατανάλωση (lt diesel ανά m3)

üη πρακτικότητα στη μεταφορά του              üη ασφάλεια του χειριστή     

üτο κόστος των ανταλλακτικών                    üτο κόστος αγοράς

9.  ΚΟΣΚΙΝΑ (screens

 

11.  ΠΡΟΪΟΝΤΑ – ΔΙΑΘΕΣΗ :

Από το κόμποστ προκύπτουν προïόντα :


  • εδαφοβελτιωτικά                                 
  • για σπορεία                                 
  • για μεταφυτεύσεις                               
  • για γλάστρες
  • για αναπλάσεις τοπίων
  • για απολυμάνσεις εξυγιάνσεις εδαφών                                                              
  • καταπολέμηση μυκήτων εδάφους, νηματωδών          κλπ.

 

  Οι τιμές διάθεσης των προϊόντων ποικίλουν –αναλόγως της περαιτέρω επεξεργασίας και τυποποίησης.




 



ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑΠΡΟΙΟΝΤΑΒΙΟΑΕΡΙΟΤΕΜΑΧΙΣΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΞΥΛΩΔΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝΑΡΘΡΑΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ